Artikel van Daan van der Waals

Boodschap aan elkaar

Volwassen kinderen en hun (groot)ouders kunnen elkaar veel te vertellen hebben, is de ‘boodschap’ van een stimulerende gids over geloofsgesprekken tussen generaties. Een pleidooi om GeneratieGespreksGroepen (G3’s) te starten.

G3: een inhaaloefening

 Hoe gaat het in families toe? Ik denk dat veel lezers de volgende schets herkennen

Een geboorte. Een verjaardag. Het kerstdiner. Een zilveren of gouden bruiloft. Of zomaar, op de koffie. Allemaal momenten waarop de generaties elkaar spreken. Feestelijke toppers in de familieagenda. Waar gaat het dan over?

Koetjes en kalfjes. Nieuwtjes. Aankopen. Verhuizingen. Nieuwe studies. Familiegeschiedenissen. Vakantieverhalen. Zoals een vlinder langs de bloemen gaat, zo fladderen zulke gesprekken voort. Met woordvoerders en met luisteraars. Met sterke verhalen en de laatste grappen. ()

Vrolijkheid. Een glaasje, een hapje. Onbewolkte hemel.

Soms gaat het om diepere vragen, levensvragen. Verlies van je baan. Boosheid. ‘Wat voor toekomst heb ik nog?!’ Kwakkelen met de gezondheid is vaak een aanleiding. Of huwelijksperikelen. De Crisis. Maar zelfs dan komen de diepere levensvragen niet zo gemakkelijk aan bod.

Als er gerouwd wordt wat eerder. Verdriet. Donkere luchten aan de familiehemel. Herinneringen, en toch weer verder moeten na het plakje cake en het kopje koffie.

 Boodschap aan elkaar

Met deze schets opent ‘Boodschap aan elkaar’, ondertitel: ‘Gids voor een zingevingsgesprek tussen generaties’. Daarmee is de bedoeling precies weergegeven. Als ouders en kinderen en eventueel kleinkinderen heb je een boodschap aan elkaar. Daarom al die ontmoetingen en rondfladderende gesprekken. Maar is dat ook in diepere zin het geval? Waarbij je misschien ‘boodschap’ met een hoofdletter mag schrijven. Heb je elkaar iets wezenljks te vertellen, zijn er ook gelegenheden om levensvisies met elkaar te delen, diepere levensvragen met elkaar te bespreken? Of geldt hier het ‘ieder voor zich’ en lopen we daar met een grote boog omheen? De tijd dat de kinderen door vader en moeder aan het handje naar zondagsschool of nevendienst werden gebracht is voorbij. Komt daar niets voor in de plaats? “Meestal vormen zingevingsvragen een niemandsland dat gemeden wordt,” zegt cultureel antropoloog André Droogers, auteur en samensteller van ‘Boodschap aan elkaar’. Tijd dus voor een inhaalslag.

Familiegroepjes

Droogers schreef zijn boek in samenwerking met ruim dertig mensen uit verschillende generaties, die in kleine familiegroepjes het bedoelde zingevingsgesprek in praktijk brachten. Soms door met elkaar te praten, soms door brieven te schrijven, soms in een combinatie van die twee. Zelf deed ik ook mee samen met mijn vier kinderen, en wij zochten het in die combinatie. Ik schreef mijn kinderen een brief over o.m. godsdienstige opvoeding, christelijke traditie en waarden en normen in het leven. En zij schreven mij terug, heel verschillend maar telkens in positieve geest. Zo bereidden wij samen ons ‘gesprek aan de haard’ voor. Dat leverde teksten op waaruit André Droogers kon putten, naast allerlei andere gespreksverslagen en briefwisselingen, die met elkaar een rijke voorraad vormen aan uitspraken en beschouwingen. Telkens weer een andere belichting van het centrale thema ‘zingeving’. André heeft dat alles geordend en ‘aan elkaar geschreven’ in een zestal hoofdstukken:
– waar geloof jij in?
– hoe verliep bij ons de geloofsopvoeding?

– wanneer hebben we het over levensvragen?
– wie denk je dat God is?
– speelt de kerk nog een rol?
– verantwoord leven.

Op die manier ontstond een heel praktische gids waarmee anderen aan de slag kunnen. Je wordt daarbij geholpen door een website boodschapaanelkaar.nl met onder meer tips, nieuws en de gespreksverslagen en brieven waaruit het boek voortkwam.

G3

André Droogers mikt op een ‘G3-beweging’. G3 staat dan voor: GeneratieGespreksGroepen. Of er een ‘beweging’ in zit is natuurlijk afwachten, maar het is heel goed mogelijk dat het daarvan komt. Ik denk ook dat er behoefte is aan dergelijke gesprekken, mits aan een aantal voorwaarden is voldaan. Openheid, eerlijkheid, luisteren naar elkaar en vertrouwen zijn wezenlijk voor succes. Geen verborgen agenda’s, dus ook niet een stiekeme poging elkaar te bekeren of tot het een of ander over te halen. Je moet bereid zijn je te laten verrassen. Je denkt misschien dat je elkaar kent als je broekzak, maar daar kun je je in vergissen. Ongedachte kanten van je kind, vader, moeder, broer, zus kunnen aan het licht treden. Dat was tenminste mijn ervaring. De manier waarop ieder in het leven staat wordt verhelderd en dat geeft een basis om verder te gaan. Het kan een opening zijn voor verdere gesprekken.

Aanpak

Hoe dit gesprek te voeren? Je kunt het bij één keer laten, maar eigenlijk laat je dan een heleboel onderwerpen liggen. Je kunt het boek volgen, en dus gesprekken voeren over de zes thema’s. Je kunt er ook een keus uit maken. Of toch weer anders. Het hangt ook van de aanleiding af. Het verschijnen van deze gids kan de aanleiding zijn, maar ook b.v. een gebeurtenis in het gezin. Opvallend in het boek is dat ervaringen van verlies, ziekte, rouw veel worden genoemd. In zulke situaties komt de behoefte aan een gesprek over levensvragen kennelijk meer op. Toch is het belangrijk een geloofsgesprek te voeren juist als je niet in een crisis verkeert, maar bij onbewolkte hemel.

Gespreksleiders

Tot slot: het generatiegesprek kent ook veel valkuilen. Het kan misgaan, met nare gevolgen voor de onderlinge relaties. Het is niet voor niks dat men vaak het niemandsland vermijdt…Het is belangrijk bij de aandachtspunten die het boek noemt stil te staan. Misschien is het geen gekke gedachte iemand ‘van buiten’ erbij te betrekken als een soort gespreksleider of mediator. Die kan helpen de valkuilen te vermijden en het gesprek in goede banen sturen. Het zou een taak kunnen zijn voor kerkelijke gemeenten, predikanten en andere geïnteresseerden om zonder bijbedoelingen dergelijke hulp aan te bieden. Kerken zouden daarnaast gespreksgroepen kunnen starten waarin mensen uit verschillende generaties het boek bespreken.

Daan van der Waals

André Droogers, Boodschap aan elkaar, uitgave Skandalon, Vught, 179 pag., €14,95, www.boodschapaanelkaar.nl

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.